Monument

Voor de Textielarbeider “van katoenbol naar katoenrol”

De textielindustrie markeert het bestaansrecht van Nijverdal. Een naam bedacht door de Nederlandsche Handel-Maatschappij, die op 14 mei 1836 besloot dat, daar waar nijverheid in het dal van de Regge een paar jaar ervoor is gestart, het dorp Nijverdal moet gaan heten. Duizenden textielarbeiders hebben in de textielfabrieken gewerkt. Er werd gesponnen, gebleekt en geweven.
De stoffen vonden hun weg via de Regge naar de hele wereld, vooral naar Indonesië en andere landen in Azië.

Nu anno 2026 – 190 jaar later – kan dankzij het menselijk innovatief vermogen de toekomst van onze plaatselijke textielindustrie met vertrouwen tegemoet worden gezien.
Vandaag de dag bestaan de fabrieken nog steeds, maar wordt op een eigentijdse wijze gewerkt. De garens worden gemaakt van kunststof voor onder andere het kunstgras en veiligheidsdoeleinden. De stoffen zijn hoogwaardige brandwerende en beschermende stoffen voor brandweer en militairen. Composieten worden in de vliegtuig- en auto-industrie gebruikt.

De muur achter het beeld is een kopie van de muur aan de Salomonsonstraat; een muur van de fabriek waar nu nog kunstgras wordt gemaakt, maar in de toekomst een woonwijk wordt.
27 juni 2026

Het lied van ‘n febrieker

REFREIN:

Hij was een febrieker en hij had het niet breed,

een febrieker mos warken in lawaai, stof en zweet.

Zien wark was eentonig en veur zien geld mos hij zwoeng,

zien leam wörden ontregeld deur ‘t wark in drie ploeng.

Want hij was een febrieker, een warkman in ‘n blauwen kiel.

Noa de legere schoole, zien jeugd was veurbie,

wat mosse goan doene, det wusse toen nie.

Maar hij had geen keuze en gung noar ’t febriek;

met ‘n vaste betrekking had hij groot geliek.

Duuzend kjels, duuzend vrouw’n gung’n deur de poorte,

hun lot veurbestemd vanof hun geboorte.

Jong en aold noar ’t febriek veur geld of gezin,

monddood deur ’t lawaai de febriekszaal weer in.

Batteur, spinnerieje, weaverieje, de bleeke,

soms bleef een febrieker graag in gebreke;

’t Was aaltied slech weer in die sneeuw van katoen,

die storm gung nooit ling; het was één lang seizoen.

Maar niet alles was grauw en niet alles was gries;

ziej hadden ook wel wille, deden gek en onwies.

Ziej zung’n en ziej lachen en maken muziek;

de zang van machines, de toon van ’t febriek.

Maar dan, als de machines stille bint,

de stof neer is e’daald en hij zien ruste vindt.

Dan leaft hij op en löt heurn woar hij stiet,

maakt meziek en hef schik, tot ’n toeter weer giet.

Maar hij kon niet met en hij kon niet zonder,

hij vun het wel goed en lee der niet onder.

Soms gedeankt hij stille en zeg zachies de naam’n

van fabriekers die deur katoen bint begraam’n.

REFREIN:

Want hij was een febrieker en hij had het niet breed,

een febrieker mos warken in lawaai, stof en zweet.

Zien wark was eentonig en veur zien geld mos hij zwoeng,

zien leam wörden ontregeld deur ‘t wark in drie ploeng.

Want hij was een febrieker een warkman in ‘n blauwen kiel.

Herman Kampman, 2019